Spryginia winklerii (Regel) Popov
Maqomi: 1. Janubi-g‘arbiy Pomir-Oloydagi juda kamyob endemik o‘simlik.
Qisqacha tavsifi: Bir yillik tuksiz o‘t. Poyasi oddiy, uzunligi 10–40 sm. Barglari etli, butun, bandli, cho‘ziq-lansetsimon, o‘tkir qirrali. Kosachabarglari cho‘ziq-chiziqli, binafsharang, yuqori chetlari oqish pardali, uzunligi 7–10 mm. Gulbarglari qirmizi-binafsha rangda bo‘lib, kosachabarglardan 2–2,5 marta uzun, uzun bandli. Mevabandining uzunligi 5 mm. Qo‘zoqchalari cho‘ziq, yassi, o‘roqsimon egilgan, uzunligi 4–8 sm, eni 2 mm, kalta tumshuqchasi tomon ingichkalashgan. Mart–aprel oyida gullab, mevasi may oyida yetiladi.
Tarqalishi: Qashqadaryo va Surxondaryo viloyatida.
O‘sish sharoiti: Kul rang, bo‘z tuproqlarda o‘sadi.
Soni: Oqtosh atrofidagi tepaliklarda bu turning 200 ga yaqin tupi saqlanib qolgan.
Ko‘payishi: Urug‘idan ko‘payadi.
O‘simlik soni va arealining o‘zgarish sabablari: Tog‘ etaklarining qishloq xo‘jaligi uchun o‘zlashtirilishi va chorva mollarining ko‘plab boqilishi tufayli kamayib bormoqda.
Madaniylashtirilishi: Maʼlumotlar yo‘q.
Muhofaza choralari: Muhofaza qilinmaydi. Manbalar. [38]. K. Sh. Tojibayev.
«O‘zbekiston Qizil kitobi» © O‘R FA Zoologiya instituti, 2009