Maqomi 3. O‘zbekistonda kam uchraydigan, Ja- nubiy Pomir-Oloydao‘sadigan endemiko‘simlik.
Qisqacha tavsifi. Tugunagi yumaloq yoki uzunchoq ko‘rinishdagi ko‘p yillik o‘t. Ildizoldi barglari bandli, och yashil, yumaloq-yuraksimon, uch karra bo‘lingan, siyrak tukli. Yaprog‘ining yon bo‘laklari bandsiz, o‘rta qismidagilari esa qisqa bandli. O‘rama barglari 3 ta, uch karra bo‘lingan. Gulpoyalar 1-3 ta. Gullari yirik, diametri 3-4 sm, tik turuvchi, ochiq, likopchasimon. Gulkosasi qizil, ichki tomoni yaltiroq, tashqi tomoni yotiq tukli. Urug‘i qalin tukli. Aprel-iyun oylari- da gullab, meva beradi.
Tarqalishi. Surxondaryo viloyati: Ko‘hitang tizmasida - Shalqonsoy atrofi, Bobotog‘ tizma- sida tarqalgan (Tojikistonda ham uchraydi).
O‘sish sharoiti. Tog‘ yonbag‘irlaridagi sarg‘ish tusli va mayda zarrali tuproqlarda hamda tog‘ etaklaridagi ola tuproqlarda o‘sadi.
Soni. Tabiatda kam tarqalgan, to‘p-to‘p holda uchraydi.
Ko‘payishi. Urug‘idan va vegetativ yo‘l bilan ko‘payadi.
O‘simlik soni va arealining o‘zgarish sabablari. Gul va tugunaklarining mahalliy aholi tomonidan yig‘ib olinishi va chorva molla- ri boqilishi natijasida kamayib bormokda.
Madaniylashtirilishi. 1962 yildan buyon O‘zR FA Botanika bog‘ida o‘stiriladi.
Muhofaza choralari. Tabiatda mavjud po- pulyatsiyalari qat’iy nazorat ostiga olinishi lozim. Surxon davlat qo‘riqxonasida muhofaza qilinadi.
Manbalar. [98, 99,129, 354].
K. T. Toyjanov.
«O‘zbekiston Qizil kitobi» © O‘R FA Zoologiya instituti, 2009