Orol dengizining qurigan tubiga 90 ming tup saksovul: Orolqumni ko‘kalamzorlashtirish loyihasi

Orol dengizining qurigan tubida paydo bo‘lgan Orolqum sahrosida 2026-yil fevral oyida yangi ekish ishlari boshlandi. Kun.uz xabariga ko‘ra, 90 gektar maydonga 90 ming tup saksovul va sho‘rga chidamli boshqa o‘simliklar (galofitlar) ko‘chati ekiladi. Loyihani BMT Taraqqiyot dasturi (BMTTD), Oʻzbekiston Madaniyat va sanʼatni rivojlantirish jamg‘armasi hamda “Aral School” birgalikda amalga oshirmoqda.

Ko‘chatlarni “Aral School” ishtirokchilari, BMTTD mutaxassislari va Qorao‘zak davlat o‘rmon xo‘jaligi o‘rmonchilari birga ekishdi. Ko‘chatlar shu hududdagi o‘rmon xo‘jaligi ko‘chatxonalarida yetishtirilgan, shuning uchun mahalliy sharoitga moslashgan.

Sharoit

Dengizning sobiq tubida tuproq juda sho‘r, yog‘in kam. Havo harorati −30 darajadan +45 darajagacha o‘zgaradi. Tuz va chang aralash bo‘ronlar doimiy bo‘lib turadi.

Saksovul haqida raqamlar

• Bitta katta saksovul butasi 4 tonnagacha ko‘chma qumni ushlab turadi.
• Uning ildizi 10–15 metr chuqurlikka yetadi.
• Bir gektar saksovulzor yiliga 1 100 kilogrammdan ortiq karbonat angidridni yutadi.
• Yetti yillik saksovulzorda yer yuzasidagi shamol tezligi deyarli nolga tushadi. Shamol sekinlashsa, tuzli chang kamroq ko‘tariladi.

“Yashil Orol dengizi” tashabbusi

Ekish ishlari BMTTD 2020-yil 11-martda boshlagan “Green Aral Sea” (“Yashil Orol dengizi”) xayriya yig‘imi doirasida o‘tmoqda. “Aral School” Nukusda ishlaydigan ekologik taʼlim dasturi bo‘lib, unga dizayner Yan Bulen (Jan Boelen) rahbarlik qiladi. Dasturning birinchi sinov kursi 2026-yilning yanvar–iyun oylariga mo‘ljallangan.

Saytimizda shu mavzuda: Orol fojiasi: bir dengizning yo‘qolishi va undan olinadigan saboqlar.