BMT hisoboti: dunyoda har kuni bir milliard porsiyadan ortiq ovqat isrof bo‘ladi

BMT Atrof-muhit dasturi (UNEP) va Buyuk Britaniyaning WRAP tashkiloti 2024-yil mart oyida “Oziq-ovqat chiqindilari indeksi” hisobotini eʼlon qildi. Unda do‘konlarda, ovqatlanish joylarida va xonadonlarda qancha ovqat tashlab yuborilishi hisoblangan.

Asosiy raqamlar

• 2022-yilda dunyoda 1,05 milliard tonna oziq-ovqat chiqindisi hosil bo‘lgan (yeyilmaydigan qismlari bilan birga). Bu kishi boshiga 132 kilogramm.
• Isteʼmolchilarga yetib borgan oziq-ovqatning deyarli beshdan biri chiqindiga ketgan.
• Chiqindining 60 foizi xonadonlarda, 28 foizi oshxona, kafe va restoranlarda, 12 foizi savdoda hosil bo‘lgan.
• Xonadonlar har kuni bir milliard porsiyadan ortiq ovqatni tashlab yuborgan.
• O‘sha yili 783 million kishi ochlikdan aziyat chekkan.

Tabiatga taʼsiri

Hisobotga ko‘ra, oziq-ovqatning nobud bo‘lishi va isrof qilinishi dunyodagi yillik issiqxona gazlari chiqindisining 8–10 foizini beradi. Bu aviatsiya sohasi ulushidan deyarli besh baravar ko‘p. Tashlab yuboriladigan mahsulotni yetishtirishga dunyodagi qishloq xo‘jaligi yerlarining deyarli uchdan biri band bo‘ladi.

Mamlakatlar o‘rtasidagi farq

Ovqat isrofi faqat boy mamlakatlarga xos emas. Daromadi yuqori va o‘rtacha bo‘lgan mamlakatlarda xonadonlar tashlaydigan ovqat miqdori kishi boshiga atigi 7 kilogrammga farq qiladi.

Iqlimi issiq mamlakatlarda kishi boshiga ko‘proq chiqindi chiqadi. Hisobot mualliflari taxminicha, u yerlarda po‘chog‘i va danagi tashlanadigan ho‘l meva-sabzavot ko‘proq yeyiladi, mahsulotni sovuqda saqlash imkoniyati esa yetishmaydi.

Qishloqlarda ovqat kamroq tashlanadi: qoldiqlar uy hayvonlari va chorvaga beriladi yoki kompostga solinadi.

Kamaytirish tajribasi

Yaponiya oziq-ovqat chiqindisini 31 foizga, Buyuk Britaniya 18 foizga qisqartirgan. BMTning Barqaror rivojlanish maqsadlarida 2030-yilgacha oziq-ovqat chiqindisini ikki baravar kamaytirish vazifasi qo‘yilgan.

Saytimizda shu mavzuda: sabzavot po‘chog‘idan kompost va “xunuk” meva-sabzavotlar haqida.