Xongul — to‘qayzorlarning noyob bug‘usi

Xongul Buxoro bug‘usi deb ham ataladi. Ekologiya va iqlim o‘zgarishi milliy qo‘mitasi maʼlumotiga ko‘ra, bu Oʻzbekiston faunasining soni kamayib borayotgan, ayrim joylardagina uchraydigan kenja turi.

Yashash joyi

Ilgari xongul Amudaryo va Sirdaryo bo‘yidagi to‘qayzorlarda keng tarqalgan edi. Hozir asosan Amudaryoning yuqori va o‘rta oqimida, Surxondaryo va Buxoro viloyatlarida saqlanib qolgan.

To‘qay — daryo bo‘yidagi qalin o‘rmon va butazor. Xongul daraxt, buta va o‘tlar bilan oziqlanadi. Sentabr–oktabrda juftlashadi, bolalari may–iyunda tug‘iladi.

Xavflar

• yashash joylarining qisqarishi;
• to‘qayzorlarning yomonlashuvi va daraxtlarning kesilishi;
• noqonuniy ov.

Muhofaza

Xongulni ovlash qatʼiyan taqiqlangan. U Oʻzbekiston Qizil kitobiga va CITES konvensiyasining II ilovasiga kiritilgan, Bonn konvensiyasi bo‘yicha chegaralararo tur sifatida muhofaza qilinadi. Bug‘ular Qizilqum qo‘riqxonasida, Zarafshon milliy tabiat bog‘ida va Quyi Amudaryo biosfera rezervatida qo‘riqlanadi. Xalqaro dasturlar asosida ular maxsus volyerlarda ham ko‘paytiriladi.

Saytda: xongul (Qizil kitob bo‘limi), Qizilqum qo‘riqxonasi, Quyi Amudaryo rezervati.