5-may — Xalqaro sayg‘oq kuni: mamontlar davridan yetib kelgan jonivor nega muhim?

5-may — Xalqaro sayg‘oq kuni. Sana 2010-yil dekabrida “SOS Saiga!” loyihasi seminarida Qozog‘iston, Oʻzbekiston va Rossiya vakillari ishtirokida belgilangan.

Ekologiya va iqlim o‘zgarishi milliy qo‘mitasi maʼlumotiga ko‘ra, sayg‘oq taxminan 50–70 ming yil avval paydo bo‘lgan va mamontlar bilan bir davrda yashagan. Hozir u yo‘qolib ketish xavfi ostida.

Sayg‘oq o‘tlarni tanlab yeydi, shu sababli dasht o‘simliklari haddan tashqari o‘sib ketmaydi. Ko‘chib yurganda urug‘ tarqatadi, o‘zi esa yirtqichlarga ozuqa bo‘ladi. Sayg‘oq kamaysa, bu dashtdagi boshqa turlarga ham taʼsir qiladi.

Sayg‘oq Oʻzbekiston Qizil kitobiga, Tabiatni muhofaza qilish xalqaro ittifoqining Qizil ro‘yxatiga va CITES konvensiyasining II ilovasiga kiritilgan. Oʻzbekiston Qozog‘iston bilan sayg‘oqni muhofaza qilish, tiklash va undan barqaror foydalanish bo‘yicha anglashuv memorandumi imzolagan. Samarqanddagi CITES konferensiyasida sayg‘oq Markaziy Osiyo cho‘l ekotizimlarining asosiy turlaridan biri sifatida tilga olingan.

Qizil kitob bo‘limida: sayg‘oq.