Talabalar ko‘chasi 1, Ijtimoiy fanlar fakulteti info@ecoedu.uz

Bilasizmi, saksovul qumni qanday «bog‘lab» turadi?

Saksovul – Markaziy Osiyo cho‘llarida o‘sadigan past bo‘yli daraxt yoki buta. U jazirama issiq, qahraton sovuq, kam yog‘ingarchilik va sho‘r tuproqqa chidaydi. Uning barglari juda mayda tangachalarga aylangan, shu tufayli o‘simlik kam suv bug‘latadi.

Saksovulning chuqur va keng tarqalgan ildizlari qumni mahkam ushlab turadi. Natijada ko‘chma qum barxanlari to‘xtaydi, chang bo‘ronlari susayadi, uning soyasida esa boshqa o‘simliklar va hayvonlar uchun qulay muhit paydo bo‘ladi.

Orol bo‘yida yashil qalqon

Orol dengizi qurishi natijasida uning o‘rnida Orolqum cho‘li paydo bo‘ldi. U yerdan shamol tuz va changni uzoq masofalarga uchirib ketadi. Bu jarayonni to‘xtatish uchun dengizning qurigan tubida saksovul va boshqa cho‘l o‘simliklaridan iborat himoya o‘rmonzorlari barpo etilmoqda.

Buni bilish foydali

  • Qadimda saksovul cho‘l aholisi uchun asosiy o‘tin manbai bo‘lgan, haddan tashqari kesish esa saksovulzorlarning kamayishiga olib kelgan.
  • Bugun saksovulzorlarni muhofaza qilish va qayta tiklashga katta eʼtibor berilmoqda. Saksovulni asrash – cho‘lni asrash demakdir.