Mellivora capensis (Schreber, 1776)
ssp. indica (Kerr, 1792)
Maqomi: 1(CR): Butunlay yoʼq boʼlib ketish arafasida turgan lokal tarqalgan kenja tur.
Tarqalishi: Janubiy Ustyurt, Sariqamish botigʼi, Xorazm vohasi atroflari.
Oʼzbekistondan tashqarida: Turkmaniston, Qozogʼiston, Eron, Afgʼoniston, Pokiston, Hindiston. Afrika, Iroq, Yaqin Sharqda - boshqa kenja turlari.
Yashash joylari: Chinkdagi jarliklar, suv oʼygan chuqurlikpar, choʼllarning baland-past, hamda zich tuproqli qismlari, shoʼrxoklar.
Soni: Doimo kam boʼlgan. 1960-1980 yy. 10 donasi qayd etilgan.
Yashash tarzi: Yetarlicha oʼrganilmagan. Tunda, qish va bahorda baʼzan kunduzi ham faol. Yilning aksariyat qismida koʼchib yashaydi. Uyasida, kichik gʼorlarda berkinib yotadi. Juftlashishi - oktyabr- noyabrda. Aprel-mayda bolalaydi (1-2). Hasharotlar, sudralib yuruvchilar, mayda sutemizuvchilar va qushlar, sernam meva va ildizmevalar bilan oziqlanadi. 26 yoshgacha yashaydi.
Cheklovchi omillar: Qahraton, koʼp qorli qish fasllari; boʼrilar va daydi itlar tomonidan taʼqib qilinishi.
Koʼpaytirish: Dunyoning bir qator hayvonot bogʼlarida koʼpaytiriladi.
Muhofaza choralari: Ovlash taqiqlangan. Mavjud populyatsiyalari muhofazasini tashkil qilish, areali, soni va yashash tarzini mukammal oʼrganish lozim.
«O‘zbekiston Qizil kitobi» © O‘R FA Zoologiya instituti, 2009